By Cabdulahi Maxamed Xasan

Halkan ka daawo sawiro dheeraad ah

LUUQ, Somalia – Waxaa saakay ka dhacday xarunta Dugsiga Hoose/ Dhexe ee degmada Luuq xaflad lagu maa muusayey sanad dugsiyeedkii 1-aad ee dugsiga Hoose/Dhexe ee degmada Luuq. Xafladdan oo ay ka soo qayb galeen maamulka degmada iyo dadweyne farabadan oo isugu jira waalddiinta ardayda wax ka dhigata dugsiga, gudiyada waaliddiinta iyo waxbarashada ee dugsiga, aqoonyahano, wakiilo ka socday hay’adaha samafalka ee ku sugan degmada Luuq iyo dad kale oo farabadan ayaa waxaa soo qabanqaabiyey maamulka dugsiga iyada oo ahayd mid si weyn looga dareemayey maanta degmada Luuq.

Xafladdan maanta lagu qabtay xarunta dugsiga Luuq ayaa ku soo beegantay sanad dugsiyeedkii dugsiga iyada oo ardadii ka qayb gashay imtixaanka sanad dugsiyeedka ahayd sida uu sheegay Mr C/laahi Maxamed Xasan oo ah maamulaha dugsiga 482 arday kuwaasi oo 185 ka mid ah ay gabdho ahaayeen halka 297-da kale ay wiilal ahaayeen. Tirada ardayda gudubtay sanad dugsiyeedkan oo ah kii 1-aad ayaa noqday 448 arday, kuwaasi oo ka gudbaya fasalladii ay ahaayeen sanadkan 2005-ka una gudbi doona heerarka ku xiga fasalladii ay ku jireen sanadkan, waxaana dhacay 34 arday.

Warbixn dheer oo ka hadlayso dugsiga kadib ayaa qaar ka mid ah waxgaradka degmada Luuq ee lagu cusumay xafladda ay hadallo qiiro leh oo ku aadan waxbarashada iyo muhiimada ay leedahay ka jeediyeen munaasabaddaas. Dadkii ka hadlay maanta xafladdaas ayaa waxaa ka mid ahaa Suldaan Aaden C/laahi Xuseen (Aaden-gaab) oo hadallo muhiimadooda leh ka jeediyey xafladdan. Hadalladii uu ka yiri xafladda maanta Suldaanka ayaa waxaa ka mid ahaa “RUNTII WAXAA MAHAD ISKA LEH ALLE, BALSE MAHAD GAAR AH WAXAAN U JEEDINAYAA DADKII JUHDIGA WEYN KU BIXIYEY QORSHAHAN WAXBARASHADA DEGMADA LUUQ OO AY KA MID YIHIIN DHALINYARADA DIBADAHA JIRA EE KU ABTIRSADA DEEGAANKA GEDO AMA LUUQ, KUWAASI OO LA’AANTOOD AY WAX WEYN NOO SUURO GALEEN, BALSE MAANTA WAXAA REER LUUQ LOOGA FADHIYAA SIDII AY GACMAHA IYO ILKAHA ISUGU GEYN LAHAAYEEN FURSADDAN QAALIGA AH ISLA MARKAANA AY ISKU TASHI HOOSE U SAMAYN LAHAAYEEN AYUU HADALKIISII KU SOO KOOBAY SULDAANKA”.

Isku soo duuboo, waxaa maanta laga daalacan karay in badan oo ka soo qayb gashay xafladda in ay ku baraarugsanyihiin waqti xaadirkan muhiimmada ay leedahay aqoonta/waxbarashada, waxaa kaloo xafladda hadalo kooban oo xambaarsan micno weyn ka jeediyey duqa magaalada Luuq Mr Ibraahim Maxamed Nuur (Darbo), kaasi oo sheegay sida ay lagama maarmaan u tahay in ay reer Luuq u fahmaan in ay leeyihiin dugsiga iyaga oo aanan meel kale wax ka sugin loona baahanyahay in loo istaago hormarinta dugsiga iyo guud ahaan waxbarashada Luuq iyo nawaaxigeeda, waxuuna duqa hadalkiisii ku soo gabagabeeyey “WAXAAN MAANTA HELNAY FURSAD NAGA MAQNAYD 15kii SANO EE AYNU SOO DHAAFNAY LOONA BAAHANYAHAY IN LALA JAANQAADO GOBOLLADA DALKA”.

Qiimeynta qarashka ku bixi kara 3 qol oo uu leeyahay Buurdhuubo Primary School oo ku yaala magaalada Buurdhuubo ee Gobolka Gedo

Qiimeyntaan waxaa lasoo diyaariyay June 14, 2007, waxaana soo diyaariyay wariye Axmed Cumar Saalixi/ Source: AOL

Taariikhdu markii ay aheyd June 3, 2007 waxaa magaalada Buurdhuubo oo ka tirsan Gobolka Gedo booqasho ku tegay wariye Axmed Cumar Saalixi. Wariyaha oo uu la socday nin fuundi ah oo kasoo raacay magaalada Baardheere ayaa waxuu soo qiimeeyay qarashka ku bixi kara 3 qol oo hoos dhagax ka ah, korna la saarayo Jiingad ama laamayeeri.

Haddaba, waxaan halkan idinkugu soo gudbineynaa dayacatirka Iskuulkaas oo uu fuundiga kusoo qiimeeyay qiimaha ugu yar ee Iskuulkaas lagu dayac tiri karo.

Qiimeynta Iskuulkaas oo ku cad hoos ayaa waxaan ku soo gudbineynaa Shilling Somali ahaan iyo Dollar ahaan, waana sidaan hoose:-

Faah-faahin qiimeynta 3 qol ee Iskuulka Buurdhuubo Primary School oo ku yaala magaalada Buurdhuubo waa:-

1- Dhismaha cusub ee iskuulka waxuu ka koobnaanayaa 3 qol oo baraako ah oo midiiba cabirkeedu uu yahay 7m * 5m, tirada laamatyeeriga qolkiiba la saarayo waa 32 xabo*120,0000 Shilling Somali waa 11,520,000/=.
2-  Noocyada alwaaxda baraakada waa Mezzo morale iyo Tavole oo dhan 72 xabo oo kiiba uu yahay 108,000 oo Shillin waxay u dhigantaa 7,776.000 Shilling Somali.
3-  Albaabka iyo daaqadaha waa 3 albaab iyo lix daaqadood * 650,000 Shilling Somali oo la mid ah qiimaha 1,950.000 Shilling Somali.
4-  Dhista iyo tiirarka ku filan 3 qol waa 12,000,000 oo Shilling Somali.
5-  Silig iyo musbaaaro waa 2,300.000 Shillin Somali.
6-  Shaqaale dhismo waa 4800,000 Shilling Somali.
7-  Kuraas 60 xabo oo ah nooca fomamka ayna ku fadhiisan karaan kiiba 3 ardey * 63000/=  waa 378,000 Shilling Somali.
8-Miisas 60 xabo * 95,000/So. Sh. waa 570,000/ So. Sh.
Total waa 55,494,000/ So. Sh. oo u dhiganta $4,511 oo dolor oo weli ayan ku jirin kharashka ku baxaya Baabuurka alaabta oo inta badan laga qaadayo Baardheere.

Axmed Cumar Saalixi, Bardhere, Somalia

Fiiro gaar ah: Ujeedada qiimeynta Iskuulkaan in aan Allgedo kusoo bandhigno ayaa ah codsi nooga yimid maamulka, macalimiinta iyo Ardayda Burdhubo Primary Iskuul oo codsanaya in cidii awoodi karta in ay ka qeyb qaadato dayacatirka iyo dhismaha Iskuulkaas ay wax kala qabato.

Codsi ku saabsan dib u habeynta dugsiga Hoose/dhexe ee Deg. Buurdhuubo

Ku: Jaaliyadaha beesha SADE ee dalka dibadiisa
Ka: Maamulka dugsiga H/Dhexe Deg. Buurdhuubo

Cabdi Xaaji Maxamed, maamulaha Burdhubo Primary School

A/c,

Walaalayaasha Sharafta Mudan ee ku dhaqan dalka dibadiisa waxaan si sharaf mudan idinkaga Codsanayaa anigoo ku hadlaya magaca Maamulka, macalamiinta, Ardeyda iyo Gudiga waalidiinta D/Hoose/dhexe ee Deg. Buurdhuubo inaad gacan nagu siisaan sidii dib-habeyn loogu sameyn lahaa dugsigaasi oo hadda ay soo wajahdey xaalado adag oo ay ugu daran yihii xaga fasalada iyo Qalabka ardeydu ay isticmaalaan.

Walaalayaal sida lawada ogsoon yahay ama aad ku aragteen warbixinta laga qorey Dugsiga iyo sawirada xaaladu waxay mareysa inaan isku tashi walaalnimo aanu sameyno, maadama dadweynaha Buurdhuubo ayan maanta awood u lahayn in arintaasi ay wax ka qabtaan, iyadoo Hay’addii Macalimiinta ka caawinaysey xaga Mushaarka ee NCA ay ku kooban tahay oo keliya Mushaarada macalamiinta oo tiradoodu ay tahay 7 macalin, taasi oo weliba baahida macalimiinta aanan dabooleyn. Horey Hay’adda oo iskuulka wadey ilaa 1993dii waxay noo sheegtay inaysan wax shaqo ah ayan ku lahayn, sidaas darteed haddii xaaladu ay sidan ku sii socoto waxaa halis ah in ardeyda Buurdhuubo ay deegaano kale u doontaan waxbarasho, maadama qolalkii waxbarashada iyo kuraastii iyo miisas aanu lahayn iskuulka.

Walaalayaal, waxaan ugu dambeentii si sharaf mudan idinkaga codsanayaa inaad codsigeena aad tixgelisaan, si aan ugu faa’ideysano labada Bilood ee fasaxa ardeyda ee sanad dugsiyeeka lagu jiro.

Waad Mahadsan tihiin.

Maamulaha Dugsiga H/dhexe ee Deg./Buurdhuubo – Cabdi Xaaji Maxamed.
garyare35@yahoo.com



Warbixin ku saabsan Iskuulka Burdhubo Primary School oo ku yaala magaalada Buurdhuubo ee Gobolka Gedo

Inta aanan soo bandhigin war bixin faah-faahsan oo qoraal ah iyo mid cod ah oo ku saabsan Iskuul Buurdhuubo ku yaala oo magaciisa la yiraahdo BURDHUBO PRIMARY SCHOOL, waxaan halkan idinkugu soo gudbineynaa muuqaalka Iskuulkaas dhinacyada: Dhismaha, qolalka wax barashada, albaabka hore ee Iskuulka, muuqaalka Ardayda oo gabdho iyo wiilal isugu jira, tirada guud ee ardayda, tirada wiilasha, tan gabdhaha, tirada macalimiinta, maamulaha iyo gudoomiyaha iyo sidoo kale muuqaalka iyo magacyada macalimiinta, maamulaha iyo Gudoomiyaha Iskuulkaas.

Ugu horeyntii, xaalada waxbarasho ee Buurdhuubo meel xun ayey mareysaa oo ardeyda iyo waalidiintooda niyad waa u hayaan waxbarashada, balse gacantooda ayaa maran.  Haddii aan la helin kaalmo deg-deg ah oo Iskuulkaas loo fidiyana, waxaa xaqiiqo ah in ardayda faraha badan ee Iskuulkaas dhigata in aanay marnaba gaari doonin hadafkooda wax barasho ee ay hadda sida weyn diyaarka ugu yihiin in lagu garab qabto.

Waxa hadda ugu dara ardaydaas waxaa ka mid ah qolalka wax lagu baro oo ah dersooyin oo xilliga roobku uu da’ayo ardeyda waa la kala diraa.  Sidoo kale, kuraas iyo miisas la’aan ayaa jirta sida aad sawirada ku arki doontaan.

Macluumaad dheeri ah oo ku saabsan Iskuulka Burdhubo Primary School waa sidan:-

1-  Dhismaha Iskuulka waa dersooyin aana wax roob ah celinaynin, oo aan u ekayn goob wax lagu baran karo.
2-  Kurasta iyo miisaska lagu fadhiisto waa ilaa 15 xabo oo aan u habeysneyn kuwa waxbarashada.  Ardeyda waxay kuraas ahaan ugu fadhiistaan dhagxaan, Biibab iyo dhulka.
3-  Maamulaha Iskuulka oo la yiraahdo Cabdi xaaji iyo macalimiinta sawiradooda hoos baad ku arki kartaan.
4-  Tirada maamulaha iyo macalimiinta waa 7 waxayna kala yihiin:  Cabdi xaaji Maxamed-(Maamule), C/laahi Aden (macalin), Odowaa C/laahi haaruun (macalin), Aden ukure C/laahi (macalin), Sh.C/qaadir Maxamed Muuse (macalin),  Maxamed Aden Maxmed (macalin), iyo  Ibraahin Sh. Cabdi Bashiir (macalin).
5. Tan wiilasha Iskuulka dhigata waa 140, tan gabdhaha waa 144, isu geynta guud ee tirada ardeyda Burdhubo Primary School waa 288 Arday.
6.  Manhajka waxbarashada Iskuulka waa midka Gobolka laga istcmaalo oo ay dejiyeen Hay’adaha UNICEF iyo UNESCO.
7-  Iskuulka waxaa la aas’aasey 1993-diii, ardeyduna waxay ku kala jiraan fasalada 1-aad ilaa 8-aad ee Dugsiga hoose ilaa Dhexe.
8-  Todobada macalin – kiiba waxuu qaataa bishii lacag dhan $60 oo ay bixiso Hay’adda NCA oo ay ugu talagashay in la siiyo macalamiinta wax ka dhigta dugsiyada 1-aad ilaa 4-aad oo ma ogola NCA in ardeydu ay gaaran ilaa fasalka 8-aad.

Hay’adda NCA wax shaqo ah kuma lahan dhismaha dugsiga iyo qalabka waxbarashada oo waxay ku kooban tahay oo keliya mushaarka 7-da macalin, waxayna waalidiinta Buurdhuubo u sheegeen in ay bixiyaan wax qabadka Iskulka boqolkiiba konton (50%) taasi oo waalidiinta aardeyduna ayan awoodin.

Xasuusin:  Warbixin dheeri ah oo intaan ka faah-faahsan iyo wareysiyo maqal ah oo lala soo yeeshay maamulaha, Gudoomiyaha, macalimiinta iyo qaar ka mid ah Ardayda Iskuulka Burdhubo Primary School dib ayaan idinkaga soo gudbin doonaa haddii uu rabi idmo.

Hoos ka eeg qaabka dhismaha Meeshii ay Ardayda Burdhubo Primay School wax ku baran jireen inta uusan Ururuka EASTADO u dhisin Iskuulka cusub:

Halkan ka daawo sawiro dheeraad ah

Magacii hore ee Gedo Education Development Organization (G.E.D.O.) ayaa waxaa lagu badalay East African Development Organization (EASTADO.)

Dhismaha Iskuulkan oo markii hore ahaa dersooyin aan wax roob ah celinaynin oo aan u ekayn goob wax lagu baran karo ayada oo kuraasta lagu fadhiisto iyo miisaska oo ahaa 15 xabo aanay u habeysneyn kuwa wax lagu baran karo. Ardeyda waxay kuraas ahaan ugu fadhiisan jireen dhagxaan, Biibab iyo dhulka ayaa haatan waxaa loo dhamaystitry dhismo ka kooban ilaa 3 qol iyo kuraas iyo Miisas ku filan 3 Qol.

Maamulaha Iskuulka Buurdhuubo Primary School Cabdi Xaaji Maxamed ayaa ku amaanay Ururka EASTADO talaabooyinka wanaagsan oo ay u qaadeen xaga waxbarashada Buurdhuubo, taasi oo uu sheegay in ay tahay mid aan marnaba la ilaawi karin iyo dadkii ay gacanta kaga heleen taabegilinta dhismaha Dugsigan iyo Qalabeyntiisa.

Maamulaha ayaa sheegay in Dugsiga la aas’aasey sanadkii1993-dii, ardeyduna waxay ku kala jiraan fasalada 1-aad ilaa 8-aad, tirada guud ee sanad dugsiyeedkani fadhida dugsiga ayuu sheegay inay gaarayaan 298 arday oo isugu jira 153 gabdhood iyo 145 wiilal, isagoo intaasina ku darey in weli is qorista ardeyduna ay socoto.

Dugsigu ma lahan ayuu yiri hadda Musqulo, maadama ardeydu ay badan tahay.  Waxaa sidoo kale ka maqan Iskuulka Gidaar wareeg ah iyo Xafiiskii Maamuulka iyo macalimiintu ay shaqadu ku wadi lahayeen, sidaas darted ayaan mar kale waxaan ku celinayaa ayuu yiri maamulahu codsi ku aadan in waxii la awoodo arimahaasi wax nalooga qabto, maadama hadda ay hirgashey howshii ugu muhiimsaneyd.

By Axmed Cumar Saalixi, Baardheere/Gedo/Somaliya.

Maamulaha Dugsiga H/Dhexe ee Daabley Cali Xasan Ismaaciil oo aan kula kulmay tuuladaasi ayaa ii sheegay in dadka deegaanku oo ay ku jiraan dadka waaweyn in xilligani ay baahi weyn u qabaan in ay wax bartaan, isagoona sheegay waxbarashada ka socota daabley oo ah mid lacag laaan ah in Dugsiyadoodu ay taageero ka helaan Hay’adda NCA.

Cali Xasan ayaa u mahad celiyay Hay’adda NCA taageerada ay u fidisay dugsiyadooda, isagoona soo hadal qaadey in dhowaan ay deegaanka ka hergeliyeen dhismo ka kooban ilaa 6 qol oo dhagax ah, 2 musqulood iyo Jiko weyn oo raashinka lagu kariyo.

Maamulaha ayaa ugu danbeyn waxaa uu ka codsaday Hay’addaha samafalka iyo jaaliyadaha dibadda ee gobolka in ay wax kala qabtaan dhismayaal cusub oo loo rabo Secondary School iyo sidii macalamiinta looga taageeri lahaa gunooyinka la siiyo oo aanan ku filneyn.

Axmed Cumar Saalixi, Baardheere/Gedo.

Site-kan wali dhismaa ku socda…

This site still is under construction.

Masawirkaan waa arday dhiganeysa Iskuulka Buurdhuubo.

Ujeedooyinkii ugu muhiimsanaa ee maanta la’sku soo qaaay ayaa waxaa ka mid ahaa in xiriir toos ah lala yeesho maamulka Iskuulada ee sida tooska ah u hoos yimaada EASTADO iyo sidii gacan looga geysan lahaa waxbarashada deegaanadaas.

Haddaba, warkan oo faah-faahsan dib ayaan idinkala soo socodsiin doonaa haddii uu Rabi idmo.

A/C,
Bismilahi, Ugu horeyntii, Ilaah baa cise iyo mahad dhamaanteed iska leh, Nabi geena suubanaa ee Maxamedna nabad gelyo iyo naxariis korkiisa alaha ka yeelo.  Intaa kaddib, walaaleyaal, sida aad in badan oo idinka mid ah ka warqabtaanba, Ururka G.E.D.O. ayaa waxaa la aas-aasay taariikhdu markii ay aheyd December 25, 2004.  Markii la aas-aasayay Ururkaas waxbarasho, ma jirin wax barasho la sheegi karay oo ka jirtay Degmada Luuq xiligaas oo aanan ka aheyn Iskuul yar oo isagu ahaa mid aanay sidaas tirada ardaydii dhigan jirtay iyo tayadiisaba sidaas u sii weyneyn oo waliba ahaa mid ay lahaayeen dad rayid ah (private school.)

Dhanka kalena, Iskuuladii hore ee ay dowladdu laheyd ee ku yiilay degmada Luuq ayaa isugu jiray kuwo bur-buray iyo kuwo ay dad rayid ah ku jireen oo ay adkeyd in si fudud looga saaro.  Haddaba, si kasta oo ay arrintu u adkeydba, Ilaah baa mahad iska lehe waxaa u suurta gashay Ururka G.E.D.O., maamulka Degmada Luuq, iyo qaar ka tirsan bulshada Soomaaliyeed oo iyagu is xilqaamay in ay ku dhiiradaan in ay Degmada Luuq ka furaan Dugsiga Hoose Dhexe ka furaan.

Waxaan halkaan uga mahad celineynaa cid kasta oo gacan ka geysatay furitaanka iyo taaba-gelinta Iskuulkaas oo ay maanta dhigtaan arday ku dhow-dhow 500 oo isugu jira wiilal iyo gabdhabo, kuwaas oo sida aad qaar masawiradooda ka mid ah halkaan ku arki doontaan ah wax lagu farxo.

Ugu danbeyntii, Si aad u aragtaan is bar-bardhigga masawiradii laga soo qaaday Iskuulada Degmada Luuq inta aanan la furin Dugsiga H/Dhexe ee Degmada Luuq iyo kuwii laga soo qaaday 6 bilood kaddib markii Iskuulkaas la furay waa kuwaan hoose ee nala eega:-